ประวัติหอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
     เปิดดำเนินการครั้งแรก เมื่อวันเสาร์ที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2546 จากพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เพื่อใช้เป็นสถานที่จัดแสดงผลงานของศิลปินชาวไทยโดยเฉพาะศิลปินรุ่นใหม่ที่มีผลงานดีเด่นแต่ยังไม่เป็นที่รู้จักแพร่หลาย ตลอดจนถึงศิลปินอาวุโสที่ได้รับการยกย่อง โดยทรงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานเงินจำนวน 7 ล้านบาท ซึ่งคุณชาตรี โสภณพณิช ประธานกรรมการธนาคารกรุงเทพ และคณะรวม 7 รายทูลเกล้าฯ ถวายในวโรกาสที่เสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานรางวัล “จิตรกรรมบัวหลวงต้นแบบภาพปัก เพื่อมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ” ณ ธนาคารกรุงเทพ สำนักงานใหญ่ สีลม เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ.2544 เพื่อใช้เป็นทุนประเดิมในการจัดตั้งหอศิลป์ เมื่อได้พิจารณาถึงพระราชดำริและรายละเอียดการดำเนินกิจกรรมของหอศิลป์แล้ว คุณชาตรีมีความเห็นว่า พื้นที่ของธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) สาขาสะพานผ่านฟ้าเป็นสถานที่เหมาะสมสำหรับปรับปรุงก่อสร้างเป็นหอศิลป์ เนื่องจากมีทำเลที่ตั้งอยู่ถนน ราชดำเนินกลาง ที่มีความสะดวกในด้านการคมนาคม เป็นเส้นทางพระราชดำเนิน และอยู่ใกล้เคียงกับสถานที่ที่น่าสนใจหลายแห่งในบริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ จึงเสนอเรื่องนี้ต่อคณะกรรมการ ซึ่งได้เห็นพ้องต้องกัน โดยได้นำความขึ้นกราบบังคมทูลทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท เพื่อขอรับพระราชทานราชานุญาตและพระราชวินิจฉัยในการจัดตั้งคณะกรรมการหอศิลป์และการปรับปรุงตามลำดับ เป็นผลให้การดำเนินงานสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี โดยพื้นที่สำหรับจัดนิทรรศการมีทั้งหมด 5 ชั้น ชั้นที่ 1-4 เป็นนิทรรศการหมุนเวียนตลอดทั้งปี และชั้นที่ 5 สามารถใช้จัดกิจกรรมต่างๆ ได้ เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจและเผยแพร่งานศิลปะสู่สังคมในวงกว้าง
     นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ และเป็นสิริมงคลอย่างสูงสุดที่ทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามหอศิลป์แห่งนี้ตามพระนามาภิไธยว่า “หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ” และคณะกรรมการหอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าฯ ได้นำเงินพระราชทานจำนวน 7 ล้านบาทนั้น มาเป็นทุนประเดิมจดทะเบียนจัดตั้ง “มูลนิธิหอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ” ซึ่งผลการดำเนินงานต่างๆ ของมูลนิธิหอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าฯ สามารถสนองพระราชดำริและพระมหากรุณาธิคุณได้อย่างเป็นรูปธรรมสืบไป