ประวัติศิลปิน

ถวัลย์ ดัชนี

ถวัลย์ ดัชนี

ถวัลย์ ดัชนี เกิดเมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2482 ที่อำเภอเมืองจังหวัดเชียงราย ถวัลย์ ดัชนี ศึกษาชั้นมูลและระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนเชียงรายวิทยาคม จนจบชั้นมัธยมปีที่ 6 ของสมัยนั้น ถวัลย์ได้รับทุนมาเรียนต่อที่โรงเรียนเพาะช่าง และได้เป็นนักเรียนดีเด่น ด้วยฝีมือการวาดรูปที่แม่นยำ เฉียบคม ฉับไว จึงเป็นหนึ่งในนักเรียนเพาะช่างดีเด่นด้านจิตรกรรม ที่ีผลงานได้รับการคัดเลือกไปแสดงในหอศิลป์แห่งชาติ นครโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น หลังจากนั้น ถวัลย์ ดัชนี ได้เข้าศึกษาต่อที่คณะจิตรกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร และได้เป็น ศิษย์รุ่นท้ายๆ ของศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี ตอนเรียนอยู่ที่ศิลปากรในชั้นปีที่ี 1 ถวัลย์ ดัชนี ทำคะแนนการวาดรูปได้ถึง 100+ แต่เมื่อขึ้นปี 2 เขากลับทำได้แค่ 15 คะแนน เพราะเหตุผลที่ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรีให้ไว้ว่า ปลาของนายไม่มีกลิ่นคาว นกของนายแหวกว่ายไปในอากาศไม่ได้ ม้าของนายไม่สามารถที่จะควบหรือวิ่งทะยานออกไปได้ นายเป็นเพียงแค่นักลอกรูป มันไม่ใช่งานศิลปะ คำวิจารณ์ของศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรีดังกล่าวนี้้ ทำให้ถวัลย์ ดัชนี เปลี่ยนแปลงการทำงานทุกอย่างใหม่หมด เขาจึงได้รับการสนับสนุนจากศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี ให้สอบชิงทุนไปศึกษาต่อที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ ด้านสาขาจิตรกรรมฝาผนัง อนุสาวรีย์ ผังเมือง และในระดับปริญญาเอก สาขาอภิปรัชญา และสุนทรียศาสตร์ ที่ราชวิทยาลัยศิลปะอัมสเตอร์ดัม ที่แห่งนี้เองที่ถวัลย์ได้เรียนร่วมชั้นเดียวกันกับนักเรียนต่างชาติ ซึ่งในเวลาต่อมาได้มีศิลปินแห่งชาติเกิดขึ้น 3 คนจากสถาบันแห่งนี้ นั่นคือ ศิลปินแห่งชาติของอินโดนีเซีย ด้านการแกะสลัก, ศิลปินแห่งชาติของอเมริกา ชาวสวิตเซอร์แลนด์ นามว่า Giger (ไกเกอร์ หรือ กีเกอร์ ถ้าอ่านแบบเยอรมัน) ซึ่งเป็นศิลปินที่วาดรูปออกแนวอวกาศและเป็นผู้ออกแบบเอเลี่ยน และศิลปินแห่งชาติของไทย ถวัลย์ ดัชนี เมื่อกลับมาถึงประเทศไทย เหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น รูปเขียนขนาดใหญ่ของเขาหลายรูป ถูกนักเรียนกรีดทำลายด้วยเหตุที่ว่างานของเขานั้นดูหมิ่นพระพุทธศาสนา ทำให้ถวัลย์ ดัชนี เลิกแสดงผลงานในประเทศไทยไปนานหลายปี กว่าคนไทยจะยอมรับได้ ก็ต้องใช้เวลานานถึงสามสิบกว่าปี ในปัจจุบันผลงานของเขาได้รับการยอมรับ และได้รับการยกย่องชื่นชมว่า เป็นงานศิลปะชั้นเลิศ อีกทั้งเป็นที่นิยมในหมู่นักสะสมงานศิลปะทั่วไปอีกด้วย ตลอดระยะเวลากว่า 30 ปีที่ผ่านมา ท่านได้สร้างผลงานถาวรไว้หลายแห่ง ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น จิตรกรรม ฝาผนังสถานเอกอัครราชทูตไทยในบัวโนสไอเรส กรุงเวียนนาและกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส สำนักกลางนักเรียนคริสเตียน กรุงเทพ ฯ บ้านพักเคแอลเอ็ม อาคารเชลล์ ธนาคารแห่งประเทศไทย กรุงเทพมหานคร พระตำหนักดอยตุง เชียงราย ปราสาทคร็อททอร์ฟในเยอรมัน ตราประจำตระกูลของบุคคลสำคัญในยุโรป ศูนย์สถาปัตยกรรมล้านนา หอศิลป์ส่วนตัวที่เชียงราย ศาลาไทยที่ศูนย์วัฒนธรรมไทย ประเทศเยอรมนี ท่านได้รับเชิญเป็นศิลปินที่พำนักชั่วคราวในอิสราเอล เยอรมนี อเมริกา ตรุกี ญี่ปุ่น และสอนศิลปะชั้นสูงทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ เคยได้รับเหรียญทองสร้างสรรค์งานสถาปัตยกรรมจากสมาคมสถาปนิกสยาม ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) เมื่อพ.ศ. 2544 ปัจจุบันถวัลย์ ดัชนี เป็นศิลปินอิสระ มีบ้านพักอยู่ในเขตตัวเมืองเชียงราย

Art Pieces

6733

ไม่มีชื่อ

เพิ่มเติม
6734

ไม่มีชื่อ

เพิ่มเติม
6870

ไม่ทราบชื่อผลงาน

เพิ่มเติม
6949

เพลิงพยัคฆา

เพิ่มเติม
6974

ไม่มีชื่อ

เพิ่มเติม
6986

ไม่ทราบชื่อผลงาน

เพิ่มเติม

นิทรรศการ

ไตรสูรย์

หลังจบปริญญาเอกจากราชวิทยาลัยศิลป อัมสเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ เมื่อกว่า 30 ปีก่อน ถวัลย์ ดัชนี เคยแสดงผลงานเดี่ยวในประเทศไทยเพียงไม่กี่ครั้ง ข่าวคราวที่ภาพของเขาโดนนักเรียนใช้ใบมีดกรีดเสียหายเมื่อปีพ.ศ. 2511 เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เราไม่มีโอกาสได้ติดตามความเคลื่อนไหวในผลงานของเขาอีกเลย ได้แต่รับฟังข่าวคราวเกียรติยศที่เขาได้รับจากทุกมุมโลก อาทิเช่น ปีพ.ศ.2540 ได้เป็นผู้แทนวัฒนธรรมทางศิลปะภาคตะวันออกขององค์การสหประชาชาติไปแสดงผลงานที่นิวยอร์ค ปารีส โรม ลิสบอน แคนเบอร่า และโตเกียว ต่อมาในปี พ.ศ. 2544 Fukuoka Asian Culture Prize Committee ให้รางวัล Arts and Culture Prize และประเทศไทยยกย่องเขาเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ และในปีนี้เป็นปีสำคัญเนื่องในวโรกาสเฉลิมฉลองมหามงคลที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 72 พรรษา หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จึงจัดนิทรรศการของ ถวัลย์ ดัชนี ชายที่เรียกตัวเองว่า “ช่างวาดภาพ ผู้รังสรรค์สุนทรียภาพให้เรืองแสง รังสฤษฎ์โลกธาตุอันเป็นลมหายใจและเป็นรอยของพระผู้เป็นเจ้า” โดยจัดนิทรรศการตั้งแต่ชั้น 1 ถึง ชั้น 3 เป็นงานนิทรรศการเดี่ยวในรอบกว่า 20 ปีที่ไม่เคยจัดแสดงที่ไหนมาก่อน ภายใต้ชื่อนิทรรศการ “ไตรสูรย์” โดยจัดแสดงผลงานออกเป็นยุคต่างๆ ดังนี้ • ผลงานยุคอารยธรรม (Classic) เสนอจิตรกรรมที่เป็นผลงานเชิงอุดมคติ สะท้อนความเจริญรุ่งเรือง อารยธรรมซีกโลกตะวันออก • ผลงานยุคดึกดำบรรพ์ (Primitive) สร้างสรรค์ด้วยงานฝีแปรง ที่กระชากฉับไว แม่นยำ และมีลีลาเคลื่อน ไหวอันเร่าร้อน อธิบายถึงพลังอำนาจของสิงห์สาราสัตว์ • ผลงานยุคก่อนอารยธรรม (Archaic) ยุคที่ผสมผสานระหว่างความประณีตกับความฉับไว แต่ลุ่มลึกไปด้วยคติ ปรัชญาเชิงพุทธ นิทรรศการครั้งนี้เป็นการรวบรวมผลงานที่สร้างสรรค์ขึ้นใหม่ตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งถ่ายทอดผ่านงานจิตรกรรม ภาพเขียนสี ภาพลายเส้นขาวดำ ฝีแปรง และงานประติมากรรมจัดวาง โดยระหว่างการแสดงนิทรรศการยังจัดให้มีกิจกรรมต่างๆ รวมทั้งการจัดจำหน่ายเสื้อยืดพิมพ์ลายผลงานของ ถวัลย์ ดัชนี และของที่ระลึกอีกมากมาย

เพิ่มเติม